banniere_musee

Het Kasteel

Middeleeuws oorlogsmuseum

Het kasteel dient als ecrin voor het Middeleeuws oorlogsmuseum. Haar verzameling is samengesteld uit meer dan 250 stukken oude wapens en wapenuitrustingen. Zwaarden, kruisbogen, stokwapens, maliënkolders en andere ribaudequins worden voorgesteld in de vertrekken van de burcht.

Ze worden vervolledigd door een geheel van meubilair uit de XIVde en XVde eeuw.

Ontdek onze verzamelingen doorheen een selectie van stukken uit het museum.

Ontdek onze verzamelingen doorheen een selectie van stukken uit het museum.

De bescherming van het lichaam:

  • Maliënkolder

    Datum: rond 1500
    Gewicht: 8,115 kg en 0,725 kg voor de maliënkap
    Oorsprong: Zwitserland of Duitsland
    Bijzonder kenmerk: ongeveer 56 000 ringen
    Inventarisnummer: 8

     

    Vanaf de XIIde eeuw, wordt de strijder beschermd door een maliënkolder en een maliënkap. Met de perfectionering van de wapens, worden geleidelijk smeedijzeren plaatjes vastgemaakt op de ringen door op die manier bepaalde vitale delen van het lichaam te beschermen.

  • Driekwart harnas

    Datum: rond 1535
    Oorsprong: Duitsland
    Bijzondere kenmerken: ijzeren harnas, versierd met verticale banden die gescheiden zijn door reliëfvormige  randen die afwisselend effen of gegraveerd zijn met randversiering en engeltjes die dansen of muziek spelen.
    Inventarisnummer : 214

     

    Vanaf het einde van de XIVde eeuw, worden de kolders die zijn bedekt met metalen plaatjes vervangen door harnaselementen. Vervolgens is er de vizier helm die op zijn beurt wordt opgevolgd door de heaume. In de XVde eeuw, wordt het dragen van het witte harnas (gebleekt harnas door polijsting) veralgemeend. Volledig beweegbaar en aangepast aan de ridder, het harnas beschermd hem van top tot teen. Het dragen van het harnas wordt voortgezet tot het midden van de XVIIde eeuw; de verdedigingsuitrusting voor het lichaam is dan meer de weerspiegeling van persoonlijke esthetische smaken.

  • Maliënkolder

    Datum: rond 1500
    Gewicht: 8,115 kg en 0,725 kg voor de maliënkap
    Oorsprong: Zwitserland of Duitsland
    Bijzonder kenmerk: ongeveer 56 000 ringen
    Inventarisnummer: 8


    Vanaf de XIIde eeuw, wordt de strijder beschermd door een maliënkolder en een maliënkap. Met de perfectionering van de wapens, worden geleidelijk smeedijzeren plaatjes vastgemaakt op de ringen door op die manier bepaalde vitale delen van het lichaam te beschermen.

  • Driekwart harnas

    Datum: rond 1535
    Oorsprong: Duitsland
    Bijzondere kenmerken: ijzeren harnas, versierd met verticale banden die gescheiden zijn door reliëfvormige  randen die afwisselend effen of gegraveerd zijn met randversiering en engeltjes die dansen of muziek spelen.
    Inventarisnummer : 214


    Vanaf het einde van de XIVde eeuw, worden de kolders die zijn bedekt met metalen plaatjes vervangen door harnaselementen. Vervolgens is er de vizier helm die op zijn beurt wordt opgevolgd door de heaume. In de XVde eeuw, wordt het dragen van het witte harnas (gebleekt harnas door polijsting) veralgemeend. Volledig beweegbaar en aangepast aan de ridder, het harnas beschermd hem van top tot teen. Het dragen van het harnas wordt voortgezet tot het midden van de XVIIde eeuw; de verdedigingsuitrusting voor het lichaam is dan meer de weerspiegeling van persoonlijke esthetische smaken.

Individuele wapens:

  • Zwaard

    Datum: XIVde eeuw
    Gewicht: 1,240 kg
    Lengte: 0,98 m
    Bijzondere kenmerken: ronde pommel met ruitvormig reliëf, houten gevest bedekt met leder, ruitvormige quillons gebogen naar het lemmet van het zwaard.
    Inventarisnummer: 127

     

    Het zwaard, symbool van macht en gerechtigheid, is voor ridders het wapen bij voorkeur. De soldaten, priesters en burgers zijn eveneens uitgerust met dit wapen. Het zwaard, vervaardigd om te snijden en te steken, dient tegelijkertijd als gevechtswapen en jachtwapen. Voor haar gebruik is een technische training met een zwaardmeester vereist.  Haar ontwerp evolueert tijdens de Middeleeuwen.

  • Dolk

    Datum: XVde eeuw
    Gewicht: 0,300 kg
    Lengte: 29 cm
    Bijzondere kenmerken: gevest in goudbrons, verwijde pommel, korte gekruiste en geribbelde schelpvormige quillons, lemmet met keurteken.
    Inventarisnummer: 129

     

    De dolk, wapen voor zowel burgers als militairen, wordt aan de riem gedragen. Het is gemakkelijk te verbergen door haar afmeting, waardoor het vaak een verraderlijk wapen is. De boogschutters dragen het om de genadeslag te geven, éénmaal de persoon is neergehaald. De naam van de dolken varieert naargelang de vorm van het gevest: rondeldolk, klotendolk of nog quillondolk zoals degene die wordt voorgesteld waarvan het gevest geraffineerd vervaardigd is en mooi bewerkt is.

  • Luzerne hamer

    Datum: rond 1500
    Oorsprong: Zwitserland
    Gewicht: 2,290 kg
    Inventarisnummer: 32

     

    De Luzerne hamer, zeer populair in het Middeleeuwse Europa, komt oorspronkelijk uit Zwitserland. Deze oorlogshamer, voorzien van een zeeraaf bek met daar tegenover een kroon met vier opmerkelijke uitsteeksels, is een krachtig en perforerend stootwapen. In het verlengde van de stok, staat een lange punt eveneens toe om degensteken te geven. Het is ontworpen voor dichtbij gevechten en verhindert elke beweging van de tegenstander door de gewrichten van zijn harnas te blokkeren.

  • Zwaard

    Datum: XIVde eeuw
    Gewicht: 1,240 kg
    Lengte: 0,98 m
    Bijzondere kenmerken: ronde pommel met ruitvormig reliëf, houten gevest bedekt met leder, ruitvormige quillons gebogen naar het lemmet van het zwaard.
    Inventarisnummer: 127


    Het zwaard, symbool van macht en gerechtigheid, is voor ridders het wapen bij voorkeur. De soldaten, priesters en burgers zijn eveneens uitgerust met dit wapen. Het zwaard, vervaardigd om te snijden en te steken, dient tegelijkertijd als gevechtswapen en jachtwapen. Voor haar gebruik is een technische training met een zwaardmeester vereist.  Haar ontwerp evolueert tijdens de Middeleeuwen.

  • Dague

    Datum: XVde eeuw
    Gewicht: 0,300 kg
    Lengte: 29 cm
    Bijzondere kenmerken: gevest in goudbrons, verwijde pommel, korte gekruiste en geribbelde schelpvormige quillons, lemmet met keurteken.
    Inventarisnummer: 129


    De dolk, wapen voor zowel burgers als militairen, wordt aan de riem gedragen. Het is gemakkelijk te verbergen door haar afmeting, waardoor het vaak een verraderlijk wapen is. De boogschutters dragen het om de genadeslag te geven, éénmaal de persoon is neergehaald. De naam van de dolken varieert naargelang de vorm van het gevest: rondeldolk, klotendolk of nog quillondolk zoals degene die wordt voorgesteld waarvan het gevest geraffineerd vervaardigd is en mooi bewerkt is.

  • Luzerne hamer

    Datum: rond 1500
    Oorsprong: Zwitserland
    Gewicht: 2,290 kg
    Inventarisnummer: 32


    De Luzerne hamer, zeer populair in het Middeleeuwse Europa, komt oorspronkelijk uit Zwitserland. Deze oorlogshamer, voorzien van een zeeraaf bek met daar tegenover een kroon met vier opmerkelijke uitsteeksels, is een krachtig en perforerend stootwapen. In het verlengde van de stok, staat een lange punt eveneens toe om degensteken te geven. Het is ontworpen voor dichtbij gevechten en verhindert elke beweging van de tegenstander door de gewrichten van zijn harnas te blokkeren.

  • Guisarme

    Datum: eind XVde – begin XVIde eeuw
    Oorsprong: Italië ( ?)
    Lengte: 2,33 m
    Bijzondere kenmerken: het degenpunt heeft een vierhoekige werking, moderne stok.
    Inventarisnummer: 123

     

    De stokwapens zijn in handen van de infanteristen. Hun lemmeten, in verschillende vormen, worden op een min of meer lange, houten stok gezet. Deze wapens staan aan het voetvolk toe de spronggewrichten van de paarden te doorsnijden, doorheen de plaatjes van de harnassen te gaan of nog de ruiters weg te maaien of te steken. Hun naam varieert volgens hun vorm: hellebaard, vouge, fauchard of wapenzeis, langue de bœuf, of nog guisarme, naam van het hier voorgestelde stuk.

  • Jacht kruisboog met cranequin

    Datum: XVIde–XVIIde eeuw
    Bijzonder kenmerk: metalen boog, lichaam in hout, bovenste deel gedeeltelijk bedekt met beenderen en zijkanten versierd met cirkelvormige motieven in beenderen; de metalen cranequin staat vast op het lichaam door een ring.
    Inventarisnummer: 199

     

    De kruisboog is krachtig, geluidloos en precies. Het wordt zowel als oorlogswapen en als jachtwapen gebruikt. De kruisboog is ruim verspreid in de middeleeuwse wereld; de wapensmeden hebben altijd onderzocht om het te verbeteren. Deze wordt bewapend met behulp van een cranequin dat de mannen aan de riem dragen. Deze cric dient om de boog te spannen en staat haar gebruik door de ruiters toe.

  • Guisarme

    Datum: eind XVde – begin XVIde eeuw
    Oorsprong: Italië ( ?)
    Lengte: 2,33 m
    Bijzondere kenmerken: het degenpunt heeft een vierhoekige werking, moderne stok.
    Inventarisnummer: 123

     

    De stokwapens zijn in handen van de infanteristen. Hun lemmeten, in verschillende vormen, worden op een min of meer lange, houten stok gezet. Deze wapens staan aan het voetvolk toe de spronggewrichten van de paarden te doorsnijden, doorheen de plaatjes van de harnassen te gaan of nog de ruiters weg te maaien of te steken. Hun naam varieert volgens hun vorm: hellebaard, vouge, fauchard of wapenzeis, langue de bœuf, of nog guisarme, naam van het hier voorgestelde stuk.

  • Jacht kruisboog met cranequin

    Datum: XVIde–XVIIde eeuw
    Bijzonder kenmerk: metalen boog, lichaam in hout, bovenste deel gedeeltelijk bedekt met beenderen en zijkanten versierd met cirkelvormige motieven in beenderen; de metalen cranequin staat vast op het lichaam door een ring.
    Inventarisnummer: 199


    De kruisboog is krachtig, geluidloos en precies. Het wordt zowel als oorlogswapen en als jachtwapen gebruikt. De kruisboog is ruim verspreid in de middeleeuwse wereld; de wapensmeden hebben altijd onderzocht om het te verbeteren. Deze wordt bewapend met behulp van een cranequin dat de mannen aan de riem dragen. Deze cric dient om de boog te spannen en staat haar gebruik door de ruiters toe.

Vuurartillerie:

  • Orgelgeschut met 12 lopen

    Datum: XVIde eeuw
    Oorsprong: Duitsland (?)
    Bijzondere kenmerken: 12 kanonnen van 66,5 cm lang, bedekt met haar oorspronkelijke verf, met de afwisselende kleuren vermiljoen en groen.
    Projectiel: loodkogels kaliber 16 à 18 mm
    Inventarisnummer: 58

     

    De ribaudequin, of orgelgeschut, is een kruit wapen dat in staat is een ruim gebied van het slagveld te bedekken. De ontsteking gebeurt achteraan dankzij een rail die de zundgaten van de 12 kanonnen achteraan verbindt. De tekeningen die werden gerealiseerd door Leonardo da Vinci hebben toegestaan de houten affuit van dit wapen te reconstrueren. De kanonnen zelf dateren uit de XVIde eeuw.

  • Steenbus (bombarde)

    Historische reconstructie volgens een origineel stuk dat dateert uit het midden van de XVde eeuw, bewaard in het Museum van het Leger.
    Gewicht: 1 300 kg
    Lengte: 2 m
    Vuursnelheid: 1 schot per uur
    Projectielen: stenen kanonkogel van 130 kg

     

    Begin XIVde eeuw worden de eerste kruit wapens vervolmaakt. De bombarde is de indrukwekkendste. Ze is ontworpen in smeedijzer en weegt enkele tonnen. Deze is een afgietsel van een bombarde uit het Museum van het Leger van een dorp in Touraine (la Chapelle-aux-Naux).

  • Orgelgeschut met 12 lopen

    Datum: XVIde eeuw
    Oorsprong: Duitsland (?)
    Bijzondere kenmerken: 12 kanonnen van 66,5 cm lang, bedekt met haar oorspronkelijke verf, met de afwisselende kleuren vermiljoen en groen.
    Projectiel: loodkogels kaliber 16 à 18 mm
    Inventarisnummer: 58

     

    De ribaudequin, of orgelgeschut, is een kruit wapen dat in staat is een ruim gebied van het slagveld te bedekken. De ontsteking gebeurt achteraan dankzij een rail die de zundgaten van de 12 kanonnen achteraan verbindt. De tekeningen die werden gerealiseerd door Leonardo da Vinci hebben toegestaan de houten affuit van dit wapen te reconstrueren. De kanonnen zelf dateren uit de XVIde eeuw.

  • Steenbus (bombarde)

    Historische reconstructie volgens een origineel stuk dat dateert uit het midden van de XVde eeuw, bewaard in het Museum van het Leger.
    Gewicht: 1 300 kg
    Lengte: 2 m
    Vuursnelheid: 1 schot per uur
    Projectielen: stenen kanonkogel van 130 kg

    Begin XIVde eeuw worden de eerste kruit wapens vervolmaakt. De bombarde is de indrukwekkendste. Ze is ontworpen in smeedijzer en weegt enkele tonnen. Deze is een afgietsel van een bombarde uit het Museum van het Leger van een dorp in Touraine (la Chapelle-aux-Naux).

Werpwapens:

Het kasteel van Castelnaud exposeert uitzonderlijke reconstructies van werpwapens uit de Middeleeuwen, op ware grootte. Alle houten artilleriestukken die worden aangedreven of met tegengewicht werden in hout gebouwd, weinigen onder hen zijn tot bij ons gekomen. De enige schriftelijke bronnen die hun reconstructie toelaten komen uit koopmansboeken, maquettes, tekenbundels en handleidingen van militaire ingenieurs uit de XIIIde en XIVde eeuw zoals Villard de Honnecourt of Konrad Kyeser.  De middeleeuwse iconografie werd nauwkeurig bestudeerd om de reconstructie van de artilleriestukken op ware grote toe te staan.

  • De blijde of pierrière

    Historische reconstructie
    Bijzondere kenmerken: menselijke aandrijfmachine
    Vuursnelheid: 1 à 3 schoten per minuut
    Projectielen: stenen van 2,5 à 15 kg
    Bereik: 50 à 80 m

     

    Deze menselijke aandrijfmachine is de minst doeltreffende van alle werpwapens. De mannen trekken aan de koorden om de slinger om te slaan en de steen te lanceren. De blijde, meer beschouwd als een verdedigingsstuk, was zeer doeltreffend tegen de aanvallen van de vijand. De reconstructies hebben bewezen dat een kogel van één kilo haar doel aan 140 km/u kan bereiken.

  • De mangonel

    Historische reconstructie
    Bijzondere kenmerken: machine met vast tegengewicht
    Vuursnelheid: 1 à 3 schoten per uur
    Bereik: 100 m

     

    Deze machine, verschenen op het einde van de XIIde eeuw in Europa, beschikt over een vast tegengewicht van verschillende tonnen. De ingenieurs hebben de voordelen van het beweegbare gewicht nog niet begrepen die later de hevelblijde zal uitrusten.

  • De hevelblijde of trebuchet

    Historische reconstructie
    Bijzondere kenmerken: machine met mobiel tegengewicht
    Vuursnelheid: 1 à 2 schoten per uur
    Projectielen: stenen kanonkogel van 100 kg
    Bereik: 200 m

     

    Deze machine, uitgerust met een beweegbaar tegengewicht, werd gebruikt tot aan de XVIde eeuw. Ondanks de zwakke vuursnelheid, één à twee schoten per uur, is dit het krachtigste en nauwkeurigste wapen uit de  Middeleeuwen. Het is een waar afschrikkingswapen; ze heeft talrijke plaatsen doen capituleren alleen al bij het zien van dit wapen.

  • De blijde of pierrière

    Historische reconstructie
    Bijzondere kenmerken: menselijke aandrijfmachine
    Vuursnelheid: 1 à 3 schoten per minuut
    Projectielen: stenen van 2,5 à 15 kg
    Bereik: 50 à 80 m

     

    Deze menselijke aandrijfmachine is de minst doeltreffende van alle werpwapens. De mannen trekken aan de koorden om de slinger om te slaan en de steen te lanceren. De blijde, meer beschouwd als een verdedigingsstuk, was zeer doeltreffend tegen de aanvallen van de vijand. De reconstructies hebben bewezen dat een kogel van één kilo haar doel aan 140 km/u kan bereiken.

  • De mangonel

    Historische reconstructie
    Bijzondere kenmerken: machine met vast tegengewicht
    Vuursnelheid: 1 à 3 schoten per uur
    Bereik: 100 m

     

    Deze machine, verschenen op het einde van de XIIde eeuw in Europa, beschikt over een vast tegengewicht van verschillende tonnen. De ingenieurs hebben de voordelen van het beweegbare gewicht nog niet begrepen die later de hevelblijde zal uitrusten.

  • De hevelblijde of trebuchet

    Historische reconstructie
    Bijzondere kenmerken: machine met mobiel tegengewicht
    Vuursnelheid: 1 à 2 schoten per uur
    Projectielen: stenen kanonkogel van 100 kg
    Bereik: 200 m

     

    Deze machine, uitgerust met een beweegbaar tegengewicht, werd gebruikt tot aan de XVIde eeuw. Ondanks de zwakke vuursnelheid, één à twee schoten per uur, is dit het krachtigste en nauwkeurigste wapen uit de  Middeleeuwen. Het is een waar afschrikkingswapen; ze heeft talrijke plaatsen doen capituleren alleen al bij het zien van dit wapen.

  • De grote arcuballista

    Historische reconstructie naar het model van een origineel lichaam van een kruisboog, dat dateert uit het begin van de XIVde eeuw, bewaard in Duitsland
    Gewicht: 200 kg
    Bijzondere kenmerken: composietboog, gevlochten pees in hennep

     

    Deze reusachtige kruisboog, geïnstalleerd op een vaste plaats, werd gebruikt door de verdedigers van versterkte plaatsen. Het voordeel van deze machine bestaat uit de nauwkeurigheid en haar bereik: 300 m voor een pijl van een meter. Het originele lichaam van de kruisboog; gebruikt voor deze reconstructie, dateert uit 1336. Deze kruisboog wordt bewaard in het  Quedlimbourg museum in Duitsland.

  • De grote arcuballista

    Historische reconstructie naar het model van een origineel lichaam van een kruisboog, dat dateert uit het begin van de XIVde eeuw, bewaard in Duitsland
    Gewicht: 200 kg
    Bijzondere kenmerken: composietboog, gevlochten pees in hennep

     

    Deze reusachtige kruisboog, geïnstalleerd op een vaste plaats, werd gebruikt door de verdedigers van versterkte plaatsen. Het voordeel van deze machine bestaat uit de nauwkeurigheid en haar bereik: 300 m voor een pijl van een meter. Het originele lichaam van de kruisboog; gebruikt voor deze reconstructie, dateert uit 1336. Deze kruisboog wordt bewaard in het  Quedlimbourg museum in Duitsland.